امروز:

تاثیر بهسازی بافت های فرسوده در حفظ هویت شهری

     بافت های فرسوده، بخش قابل توجهی از پهنه بسیاری از شهر های کشورمان را تشکیل می دهند که به دلیل معضلات خاص خود از گستره حیات شهری خارج گشته و به بخش های مسأله دار شهرها تبدیل شده اند . این بافت ها علاوه بر مسائل و مشکلات کالبدی، ابعاد و کیفیات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شهر و فضاهای شهری را نیز دچار تنزل نموده و حضور انسان در فضاهای شهری را با معضل رو به رو و یا مختل می سازند. از آن جا که طراحی شهری به عنوان دانشی که به کیفیات محیط مصنوع می پردازد، از حرفه ها و دانش های دخیل در فرآیند طرح بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده محسوب می شود ، این نوشتار از منظر طراحی شهری، به تبیین نقش ارتقاء کیفیت فضاهای شهری در فرآیند بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده خواهد پرداخت.

تعریف بهسازی

     طرح بهسازی بافت با ارزش با شناخت دقیق از وضعیت موجود و تجزیه و تحلیل این اطلاعات، به دنبال برنامه ریزی و سپس طراحی فضاهای با ارزش است تا از این فرآیند، توسعه فضای شهری در آینده حاصل شود.[5]

اهداف بهسازی

     هدف طرح بهسازی بافت با ارزش شهری را به طور عمده می توان حفظ و احیای مجدد زندگی و کالبد شهر دانست و در قالب های جداگانه و به عنوان زیرمجموعه ای از هدف اصلی، می توان اهداف طرح را چنین برشمرد:

1-     حفاظت و مرمت بافت و کالبد شهری؛

2-     ساماندهی هسته کهن و واجد ارزش شهری؛

3-    حفاظت و احیای ارزش های فرهنگی، تاریخی، کالبدی  فضایی و معماری شهری و معرفی این ارزش ها از سطح شهر به سطوح ملی و جهانی؛

4-     ایجاد زمینۀ توسعه گردشگری بهره مندی شهر از عواید آن )چه گردشگر داخلی و چه گردشگرخارجی(؛

       5- هدایت توسعه کالبدی شهر به صورت هماهنگ با محیط موجود؛

     6- فراهم نمودن زمینه توسعه و عمران کالبدی شهر با توجه به شرایط، امکانات و محدودیتهای موجود؛

     7- بهبود وضعیت خدمات رفاهی زیرساختی و روساختی و توزیع عادلانه آن در جهت بهره مندی عموم اهالی.[6]

ویژگی‌ها و انواع بافت فرسوده شهری

     بافت‌های فرسوده به علت گذشت زمان و عدم سرمایه گذاری لازم در نگهداری از آنها با ویژگی‌های خاصی مواجه هستند که شامل موارد ذیل می‌باشد.عدم دسترسی به درون بافت، فقدان تاسیسات زیربنایی مناسب، مشکلات زیست محیطی و بالا بودن حجم آلودگی،کمبود امکانات گذران اوقات فراغت، فقر و محرومیت، آسیب‌پذیری در برابر زلزله، سرانه کم خدمات، جمعیت زیاد(تراکم بالای جمعیت)، تراکم ساختمانی کم دوام، ناامنی و معضلات اجتماعی [4]. مراد از فرسودگی، ناکارآمدی و کاهش کارایی یک بافت نسبت به کارامدی سایر بافتهای شهری است [2].  این بافت‌ها، به معضلی برای تصمیم‌گیران، مدیران و مردم شهرهای تاریخی بدل شده است. در این بافت‌ها، ارزش‌های نهفته فرهنگی و مدنی کشور، در تنگنای عدم قابلیت بافت برای انطباق با نیازهای زندگی جدید قرارگرفته است [3].در اردیبهشت ماه سال 1385، شورایعالی شهرسازی برای شناسایی این محدوده‌ها سه شاخص با مفاهیم زیر تعریف کرد. ریزدانگی: بلوکهای شهری که بیش از 50 درصد قطعات آنها مساحتی زیر 200 متر داشته باشند. نفوذناپذیری: بلوکهای شهری که بیش از 50% معابر آنها عرض کمتر از شش متر را داشته باشند. ناپایداری: بلوکهای شهری که بیش از50% ابنیه آنها فاقد سیستم سازه‌ای می‌باشند [1]. با بررسی بافت فرسوده و مسئله‌دار شهری و وجود اشتراک و افتراق آنها از یکدیگر چهارگونه مختلف از این نوع بافت‌ها با ماهیت کاملا متفاوت قابل تشخیص می‌باشد. 1- بافت قدیمی فرسوده (ارزشمند و فاقد ارزش) 2- بافت میانی فرسوده 3- بافت‌جدید فرسوده 4- بافت روستایی و حاشیه‌ای فرسوده.

روش های مناسب بهسازی بافت های باارزش

     روش ها و مدل های مختلفی برای احیا و بهسازی بافت فرسوده شهری و محلات مسکونی وجود دارد. اهمیت این روش ها در فرآیند بهسازی آن حد است که چنان چه تحقیقی فاقد روش یا مدل باشد اعتبار علمی آن در معرض شک و تردید قرار می گیرد و تحقق نتایج آن امکان پذیر نخواهد بود؛ بنابراین عمل گرایی و تکیه بر تجربه و مشاهده محدود و فاقد نظم و انسجام منطقی در بی شتر موارد باعث عدم دستیابی به اهداف، سرخوردگی و اتلاف وقت، انرژی و منابع مالی می شود. نتیجه این کاوش علمی، صحنه ی سنجش و اندازه گیری نظریه ها و نهایتاً رد یا تأیید آنهاست که سرانجام به توسعه ی مرزهای علم و دانش و بهبود شیوه های اجرایی منجر می شود. [7 ]


نتیجه گیری

    مشكل اصلی در بحث نوسازی بافت فرسوده، رهاشدگی است. بدین معنا كه وسعت، بزرگی و پیچیدگی كار، اسا ساً خارج از حد و اندازة یك سازمان بوده است. در روند نوسازی، از یك سو كالبد شهر، لاجرم دگرگون می شود و كالبد جدید، خطر از بین بردن هویت بافت را در خودش دارد. از سوی دیگر، نبود دانش فنی لازم ، بحران هویت را در امر نوسازی بافت های فرسوده به وجود آورده كه مورد ارزیابی بسیاری قرار گرفته است .بنابراین می توان نتیجه گرفت نقص تجربیات ناكام نوسازی كالبد محور در كشور ما، عدم شناخت نظری درست از ماهیت چند لایه هویت شهری است.

هویت، تفسیری است كه انسان از ارتباط خود با تاریخ در گذر زمان ارائه می دهد؛ تاریخی كه با مؤلفه های گوناگون زندگی "انسان امروز " در ارتباط است. هویت انسان ، تفسیری چند بعدی است كه بسیاری از عرصه های ذهنی و عینی زندگی او را در بر می گیرد؛ تفسیری كه از تعامل این مؤلفه ها حاصل می شود. در میان تعاریف متفاوت و گوناگونی كه از هویت شهری ارائه شده این موضع مشترك است كه هویت شهری پدیده ای است حداقل با دو بعد اصلی؛ بعد اول، شاكله و حقیقتی است كه دیده نمی شود و بعد دوم ، سیما و كالبد كه در برابر دیدگان قرار دارد. تعریف هویت یك شهر بدون این دو جنبه اصلی، نادرست و ناقص خواهد بود. با توجه به این معنای هویت، طرح نوسازی باید مبنای نظری و چارچوبی داشته باشد كه در آن كالبد و ساختاری كه دیده می شود همراه با جنبه های فرهنگی – اجتماعی نادیدنی هویت شهر به صورت توامان مورد توجه قرار گیرد و باید در نظر داشت كه مقوله هویت در شهر از طریق تجربه زندگی و تعامل انسان با شهر )تاریخ با جغرافیا ( است كه معنی پیدا میكند. تداوم ویژگی های منظر در شهر باعث می شود هویت فردی یا گروهی جامعه استمرار یافته و مفاهیم حفظ شوند. 



نوشته شده در : شنبه 31 شهریور 1397  توسط : عمران عمرانی.    نظرات() .

کاربرد و خواص بتن سنگین

بتن سنگین وزن
بتن سنگین ، بتنی است که در آن بخشی از شن و ماسه توسط خرده هاى فولاد، چدن و یا سولفات باریم جایگزین مى شود . وزن مخصوص بتن سنگین حدود 1.5 تا 2.5 برابر وزن مخصوص بتن معمولى است .کاربرد این بتن جلوگیرى از تشعشعات رادیواکتیو بوده و اصولاً در سازه هاى تأسیسات اتمى و یا هر جا که امکان تشعشعات رادیواکتیو وجود دارد استفاده مى شود . از این نوع بتن در ساخت وزنه هاى تعادلى (بتن هاى وزنى) و یا در مواردى که نیاز به افزایش بار مرده سازه، (بدون افزایش حجم) است ، نیز استفاده می شود . بتن سنگین همواره هزینه ساخت بیشترى نسبت به بتن هاى معمولى دارد. این اضافه قیمت مى تواند ناشى از مواردى نظیر؛ حفارى معدن، حمل مصالح، شکستن مصالح، هزینه اختلاط مناسب سنگدانه در خمیر سیمان، جا دادن و پرداخت سطح بتن ریخته شده باشد. هزینه حمل و نقل سنگدانه هاى سنگین در مقایسه با سنگدانه هاى معمولى که معمولاً در نزدیکى کارگاه در دسترس مى باشند، نسبتاً بالاست [11] . با افزایش چگالى بتن، خصوصیات زیادى از بتن دستخوش تغییر می شود . یکى از مهمترین این خصوصیات، مقاومت سایشى بتن است. در صورت یکسان بودن سایر شرایط ، با افزایش چگالى بتن ، مقاومت سایشى آن نیز افزایش مى یابد که این امر موجب استهلاک بیشتر ماشین آلات می گردد .
بتن برای جلوگیری از انتشار اشعه به طور معمول از مصالح معمولی با وزن نرمال بهره می گیرد ، با این حال ،جهت بهبود خواص میرایی و یا کاهش ضخامت بتن انواع خاصی از دانه های سنگین وزن در آن استفاده شده است.در مقایسه با بتن معمولی با وزن مخصوص حدود 2400 kg/m3 ، بتن سنگین وزن دارای وزن مخصوص  از 2500 تا 6100 kg/m3  برخوردار است . [1] [5] چند نمونه از مصالح برای تولید بتن سنگین وزن در جدول 1 ذکر شده است. 


نوشته شده در : جمعه 23 شهریور 1397  توسط : عمران عمرانی.    نظرات() .

تاثیر نانوسیلیس بر مقاومت فشاری و مدول الاستیسیته بتن سبک الیافی

استفاده از بتن سبک علاوه بر کاهش وزن بتن ، کاهش هزینه در قالب‌بندی، کاهش ابعاد پی ساختمان،مقاومت بیشتر در ‏‏برابر آتش،عملکرد بهتر در چرخه‌های ذوب انجماد را نسبت به بتن معمولی به همراه دارند‎.[1]‎


طبق راهنمای ‏ACI 213-87‎‏ بتن‎ ‎سبک‎ ‎سازه‌ای بایستی‎ ‎دارای‎ ‎مقاومت‎ ‎فشاری‎ ‎استوانه‌ای‎ ‎‏28‏‎ ‎روزه‌ای ‏‎بیش از ‏Mpa ‎‏2/17‏‎ ‎و‎ ‎‎وزن‎ مخصوص‎ ‎خشک‎ ‎آن‎ ‎کمتر‎ ‎از  ‏kg/m3‎‏1850‏‎  ‎باشد. ‏ولی در کشور لهستان‎ ‎و‎ ‎آلمان‎ ‎بر‎ ‎طبق‎ ‎آئین‌نامه‌های ‏PN-91‎‏ و ‏DIN 4219‎‏ حداکثر‎ ‎وزن‎ ‎مخصوص‎ ‎بتن‎ ‎سبک‎ ‎به   ‏kg/m3‎‏ ‏‏2000‏‎ ‎‏ محدودشده‎ ‎است[2]. ‏


در‎ ‎سال‌های‎ ‎اخیر‎ ‎با‎ ‎ورود‎ ‎فناوری‎ ‎نانو‎ ‎دیدگاه‌های‎ ‎جدیدی‎ ‎در‎ ‎زمینه‎ ‎فناوری‎ ‎بتن‎ ‎ایجادشده‎ ‎است‎. ‎به‌طورکلی،‎ ‎با‎ ‎کاهش یافتن‎ ‎اندازه‎ ‎ذرات‎ ‎نسبت سطح‎ ‎مؤثر‎ ‎به‎ ‎حجم‎ ‎ذرات‎ ‎افزایش‎ ‎می‌یابد‎ ‎که‎ ‎بدین‎ ‎معنی‎ ‎خواهد‎ ‎بود‎ ‎که‎ ‎واکنش‌پذیری‎ ‎مواد‎ ‎در‎ ‎ابعاد‎ ‎نانو‎ ‎در‎ ‎قیاس‎ ‎با‎ ‎مواد‎ ‎در‎ ‎ابعاد‎ ‎بزرگ‌تر‎ ‎افزایش‎ ‎می‌یابد‎ ‎بنابراین‎ ‎انتظار‎ ‎می‌رود‎ ‎استفاده‎ ‎از‎ ‎نانو ذرات‎ ‎تأثیرات‎ ‎قابل‌توجهی‎ ‎در‎ ‎خواص بتن‎ ‎داشته‎ ‎باشد‎.‎‏ نانو ذرات‎ ‎استفاده‌شده‎ ‎در‎ ‎بتن‎ ‎از‎ ‎یک‌سو،‎ ‎نقش‎ ‎پرکنندگی‎ ‎حفرات‎ ‎بسیار‎ ‎ریز‎ ‎در‎ ‎خمیر‎ ‎سیمان‎ ‎رادارند‎ ‎و‎ ‎از‎ ‎سوی‎ ‎دیگر‎ ‎می‌توانند‎ ‎تغییراتی‎ ‎در فرایند‎ ‎هیدراتاسیون‎ ‎ایجاد‎ ‎نمایند‎ ‎که‎ ‎با‎ ‎توجه‎ ‎به‎ ‎خواص موادی‎ ‎چون‎ ‎نانو‎ ‎ذرات‎ ‎سیلیکا‎ ‎می‌توان‎ ‎به‎ ‎نتایج‎ ‎مطلوبی‎ ‎در‎ ‎زمینه‎ ‎فناوری‎ ‎بتن‎ ‎دست‌یافت‎.‎


با کاهش وزن (جرم حجمی) بتن ، خواص مکانیکی آن نظیر مقاومت فشاری، مقاومت کششی، مدول گسیختگی و مدول ‏‏الاستیسیته آن در مقایسه با بتن معمولی کاهش می‌یابد. یکی از روش‌های غلبه بر این ضعف، مسلح نمودن بتن به الیاف ‏‏مناسب می‌باشد‎.[3]‎در ‏این زمینه تحقیقاتی توسط ‏Şemsi  و‏ همکارانش ‏‎[4]‎، و ‏ Gao‏ و همکارانش ‏‎[5]‎‏ در زمینه تأثیر ‏‏الیاف فولادی با نسبت‌های طول به قطر متفاوت بر روی خواص مکانیکی بتن انجام‌گرفته است که نکته مشترک همه این ‏‏مقالات تأکید بر تأثیر مثبت الیاف فولادی بر خواص مکانیکی بتن سبک می‌باشد.‏ همچنین تحقیقی تحت عنوان تاثیر نانوسیلیس بر خواص مکانیکی بتن خودتراکم شامل الیاف های مختلف توسط رمضانیانپور و همکاران انجام گرفت که نتایج نشان می دهد که نانو باعث افزایش خواص مکانیکی گردیده است. همچنین در این تحقیق درصد بهینه نانوسیلیس 4 درصد می باشد[6].


نوشته شده در : سه شنبه 20 شهریور 1397  توسط : عمران عمرانی.    نظرات() .

معماری پایدار

معماری پایدار در گذشته

در گذشته اعتقاد بر این بود که تمام جهان هستی از ترکیب چهار عنصر آب ، خاک ، باد ، آتش به وجود آمده است . با وجود آن امروزه مشخص شده که به وجود آمدن جهان روند بسیار پیچیده ای داشته است ولی هنوز هم این چهار عنصر راه حل های مناسبی برای این نگرش در ارتباط متقابل ساختمان و محیط اطراف فراهم می کنند . 
ساختمانهایی که بر اساس معماری پایدار طراحی شده اند ، برخلاف دیگر ساختمانها علاوه بر هماهنگی با اقلیم و محیط پیرامون ، انعطاف پذیرتر و تا حدی سیال بوده اند ، به گفته ریچارد راجرز  " ساختمانها همانند پرندگان که در زمستان پرهای خود را پوش می دهند خود را با شرایط جدید زیستی وفق داده بر اساس آن سوخت و سازشان را تنظیم می کنند . 
این تعریف را دقیقاً می توان در ساختمان های متعلق به معماری سنتی ایران مشاهده نمود .کاربرد مفاهیم پایداری در معماری ، مباحث تازه را به نام " معماری پایدار " یا " معماری اکولوژیکی" یا " معماری سبز " یا " معماری زیست محیطی " باز کرده است که همگی دارای مفهومی مشترک هستند . 
اصول معماری پایدار
   مصرف سوخت فسیلی برای تأمین انرژی از زیبایی طبیعت می کاهد ، منابع طبیعی را به سرعت تقلیل می دهد و در نهایت اکوسیستم از تقارن طبیعی خود خارج می شود .
مصالح انتخاب شده برای حفظ انرژی در ساختمان ها بسیار حائز اهمیت هستند . معماری سبز در سالهای اخیر توانسته به موفقیت های قابل ملاحظه ای دست یابد . این موفقیت ها شامل  تکنیک های ساختار جدید و تولید مصالح متناسب با تفکر معماری سبز است . 
در یک نگاه کلی معماری سبز را می توان با این 4 اصل بیان کرد : 
از انرژی طبیعی مانند آب و باد و . . . حفاظت کنیم . 
محیط زیستمان را سالم نگه داریم . 
اقتصاد را در کشور رشد دهیم . 
کیفیت بالایی از زندگی برای شهروندان ارائه دهیم .  ( رفاه عمومی ) 
در خصوص معماری پایدار راهکارهای فراوانی ارائه شده است . مقالات علمی در همایش های بین المللی و پایگاههای اینترنتی از جمله:
« مؤسسه آمریکایی کمیته معماران در موضوعات زیست محیطی »                            WWW.aia.org.cote
« شورای ساختمان سازی سبز آمریکا »                                                                       WWW.usgbc.org
و در اروپا و آمریکا « منازل پایدار »                                              WWW.sustainable home.co.uk
و همچنین کتب فراوانی به رشته تحریر درآمده است . 
اما ما برای شرح بیشتر تنها به بررسی یکی از دیدگاههای پر مخاطب در این باره بسنده می کنیم . 
دیدگاه " کلی و رزاناهارت" که خود نیز در ساختمان سبز ساکن هستند . 
به عقیده آنها برخی از اصولی که باید در یک ساختمان رعایت شوند تا بتوان آن را در زمرۀ معماری سبز طبقه بندی کرد عبارتند از : 
کوچک بیاندیشید .                                                                        Small think
گرمایش ساختمان را با آفتاب تأمین کنیم .                           heat with the sun
راحتی و آسایش خود را حفظ کنیم .                                      Keep your cool
از انرژی های قابل بازیافت استفاده کنیم .                   use renewable energy
آب را حفظ کنیم .                                                              Conserve forests
از مصالح بومی برای ساختمان استفاده کنیم .                  use Local Materials
از مصالح طبیعی برای ساختمان استفاده کنیم .              use natural materials
جنگل ها را حفظ کنیم .                                                       save our forests
از مصالح قابل بازیافت استفاده کنیم .                             Recycle Materials
با دوام بسازیم .                                                                Build to last
و . . .  این پیامها هر چند کوتاه و ساده ، بیانگر اصولی فراموشده هستند که رموز راهگشای معماری امروز را می توان میان آنها جست . 
دست کم از اصول معماری ایرانی خود بسندگی و پرهیز از بیهودگی را بدون کوچکترین کم و کاستی می توان با معماری پایدار ( سبز ) مطابق دانست و این یعنی معماری ایران خیلی پیش از آنکه دنیا به فکر نگرشی نو به معماری باشد اینگونه می آفریده است .  


ریحانه حوصله دار صابر

 بهرنگ دریای لعل

1-عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی آستانه اشرفیه 
2-عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی رودسرواملش


نوشته شده در : شنبه 17 شهریور 1397  توسط : عمران عمرانی.    نظرات() .

فرهنگ در معماری

«فرهنگ» واژه ای است دارای دو بخش «فر»و«هنگ» پیشوند فر به معنای بالا پیش و جلو به کار رفته است و هنگ به معنای کشیدن و سنگینی وزن می باشد. از ترکیب دو بخش بالا معانی دانش،ادب آموختن ،اموزش و پرورش استنباط می گردد. واژه فرهنگ در زبان های اروپایی به شکل (Culture)آمده است که برگرفته از واژه لاتینی (Colere) می باشد کشت کردن ،مسکن گزیدن ،پرستش و پاسداری کردن از جمله معانی این واژه می باشند .در رابطه با مفهوم فرهنگ تعاریف بسیاری ارائه شده است در یک تعریف کلی می توان گفت فرهنگ مجموعه ای از پدیده ها و توانایی های مادی (فناوری)و غیرمادی(باورها) اکتسابی است که انسان ها جهت پاسخگویی سازمان دهی شده به نیازهای برخاسته از رابطه جامعه ای خاص با محیط طبیعی (عوامل جغرافیایی و اقلیمی) و با محیط انسان ساخت ( معماری) ایجاد کرده اند و از نسلی به نسل آینده منتقل می کنند .در شکل گیری و در طول حیات یک فرهنگ طیف بسیار گسترده ای از عوامل و پدیده ها تاثیر گذارند البته این تاثیر گذاری یک رابطه دوسویه می باشد این عوامل در چهر دسته سازمان دهی شده اند و عبارتند از:

-عوامل مربوط به رابطه انسان و محیط (طبیعت،عوامل جغرافیایی،عوامل اقلیمی،فناوری و...)

- عوامل مربوط به رابطه انسان با خود، دیگر انسان های محیط (جامعه ،دانش،اقتصاد و ...)

- عوامل مربوط به روابط بین انسانها (زبان، نماد،هنر،قانون و ....)

- عوامل مربوط به روابط انسان و ماوراء الطبیعه (دین،باورها،عقایدو....)

در مقوله معماری پایدار عوامل مربوط به رابطه انسان و محیط در رده نخست اهمیت قرار دارند ویژگی های جغرافیایی محیط و به ویژه آب و هوا (اقلیم) از عوامل بسیار تاثیر گذار بر خصیصه های فرهنگی می باشند بین فرهنگ و آب و هوا ارتباط عمیقی وجود دارد شیوه زندگی و چگونگی بهره برداری از معماری بازگو کننده ویژگی های فرهنگی و اقلیمی یک پهنه جغرافیایی است به طور معمول این رابطه برقرار است اما در مواردی مانند مهاجرت اقوام تطابق میان الگوهای فرهنگی و معماری با وضعیت جغرافیایی و اقلیمی کمرنگ می گردد ولی در گذر زمان باز هم این شرایط اقلیمی هستند که موفق می شوند بسیاری از مبانی و الگوهای خود را به فرهنگ و از این راه علاوه بر تاثیرات مستقیمی که بروی نوع معماری دارند به شکلی غیر مستقیم نیز به معماری تحمیل نمایند و از این طریق فرهنگی در معماری شکل می گیرد که زیرمجموعه ای از شرایط فرهنگی حاکم بر جامعه و معیارهای اقلیمی و آب وهوایی محیط و بستر فرهنگی می باشد.


نوشته شده در : چهارشنبه 14 شهریور 1397  توسط : عمران عمرانی.    نظرات() .

علت عدم كاربرد مكانیك شكست در طراحی سازه های بتنی

سوال این است که چرا با وجود تحقیقات فراوان از زمینه مكانیك شكست در بتن و با توجه به مزایای آن هنوز استفاده نمی‌شود. پس از شكست غیر منتظره كشتی‌های ازادی و انفجار هواپیماهای كامت و شكست پل‌های بادها نه بزرگ و ریختن سقف استادیوم‌ها به دلیل شكست ناشی از خستگی اعضای فولادی باعث گسترش سریع مكانیك شكست در فلزات گردید. ولی به دلایل زیر در سازه‌های بتنی بكار نمی‌رود.
1- برای استفاده از مكانیك شكست در سازه بتنی هنوز انگیزه قوی اجتماعی و اجبار سیاسی وجود ندارد. زیرا در شكست سازه‌های بتنی عوامل متعددی می‌توانند دخالت داشته باشند كه حتی اگر اثر اندازه یكی از آن باشد، سایر عوامل نیز برای توجیه شكست كافی می‌باشند.
2- برای كاربرد مبانی مكانیك شكست در طراحی باید راه‌حل‌هایی مشخص و استاندارد شده برای اندازه‌گیری پارامترهای شكست (مثل   و  ) وجود داشته باشد. در حالی که روش های زیادی برای اندازه گیری این پارامترها ارائه شده است ولی هر یک به جوابهایی متفاوت منجر می شوند.
3- كاربرد طراحی كلاسیك بر مبنای تنش بسیار آسان است و حتی كاربران با اطلاعات محدود نیز می‌توانند از آن استفاده نمایند. از این رو زمانی می‌توان از مكانیك شكست در آیین‌نامه‌ها استفاده نمود كه بتوان آن را برای كاربر آسان نمود.
4- یكی از مهم‌ترین دلایل عدم كاربرد مكانیك شكست در آیین‌نامه‌ها این است كه با وجود اینكه اثر اندازه مكانیك شكست بسیار مهم است لیكن تعداد ساختمان‌هایی كه دچار شكست ناشی از آن شده‌اند چندان زیاد نمی‌باشد. شاید دلیل این امر استفاده از ضریب‌های ایمنی در طراحی كلاسیك باشد. ضریب بار مورد در آیین‌نامه‌های موجود بسیار بزرگ است و این مقدار بزرگ باعث در نظر گرفتن اثر اندازه در طراحی سازه‌های با ابعاد بزرگ می‌شود. ولی با این وجود بنا به دلایل زیر نمی توان به آن اعتماد نمود.
1- بررسی ها نشان داده است که ضریب بار مرده در آیین نامه تنها می‌تواند تا 28% كاهش مقاومت سازه بر اثر افزایش اندازه را لحاظ نماید. كه این مقدار در بسیاری موارد در مقایسه با اثر اندازه كمتر است1.
2- ضریب بار مرده همان اثر اندازه را كه برای شكست نرم در نظر می‌گیرد برای ترد نیز می‌گیرد در حالی كه در تُرد اثر اندازه بیشتر است
3- در سازه‌های پیش تنیده كه سبك‌ترند اثر اندازه ناشی از ضریب بار مرده نسبتاً كم است، حال آنكه این سازه‌ها تردتر از سازه‌های معمولی بوده و اثر اندازه آنها بیشتر است

ایمان محمد پور نیک بین   
استادیار گروه عمران دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت و عضو انجمن بتن آمریکا

محمد مهدی قربانی
عضو هیات علمی موسسه آموزش عالی اندیشمند لاهیجان


نوشته شده در : یکشنبه 11 شهریور 1397  توسط : عمران عمرانی.    نظرات() .

كاربرد مكانیك شكست در طراحی سازه‌های بتنی

پاسخ مكانیكی عضو بتنی در برابر بار متأثر از ترك‌های موجود در آن است، وجود این ترك به دلایل ضعیف بودن بتن در مقادیر كشش است. از این‌رو علم مكانیك شكست در سازه‌ها كه ناشی از رشد و توسعه ترك است روش مناسبی برای طراحی است. با مكانیك شكست می‌توان به سئوالات زیر پاسخ داد. باقی‌مانده مقاومت سازه به عنوان تابعی از اندازه ترك چه مقدار است. اندازه طول ترك بحرانی برای بارهای بهره‌برداری چه مقدار است. چه مقدار طول می‌كشد كه یك ترك از اندازه اولیه خود به طول بحرانی برسد. اندازه درزها و ترك‌هایی كه می‌توانند قبل از بارگذاری در شروع عمر سازه در بتن وجود داشته باشند چه مقدار است. هرچند وقت یك بار سازه باید برای بررسی وضعیت ترك بازبینی شود.
در روش طراحی هم اكنون در آیین‌نامه‌ها از معیار تنش و كرنش استفاده می‌شود. اگرچه شروع ترك در زمانی است كه تنش به حد مقاومت ماده می‌رسد اما از نظر فیزیكی ادامه ترك و رشد آن زمانی امكان‌پذیر است كه انرژی مورد نیاز برای شكست ماده فراهم شود. بنابراین معیار شكست تنشی و یا كرنشی برای توصیف شكست سازه كافی نمی‌باشد. و برای طراحی سازه باید از معیار انرژی استفاده نمود. در طراحی سازه‌های بتنی تاكنون دو تحول بزرگ رخ داده است، اول بین 1930-1900 كه در آن آنالیز الاستیك استفاده شده و امكان استفاده از تكنولوژی بتن در ساختمان فراهم شده و دوره دوم از 1930 به بعد كه وارد نمودن تحلیل پلاستیك در سازه بتنی است و اما انقلاب سوم وارد نمودن مكانیك شكست در طراحی بتنی است. متاسفانه هم اکنون با گذشت نیم قرن از تئوری مکانیک شکست صرفا در طراحی مصالح همگن و کاملا ترد مانند شیشه ویا مصالح شکل پذیر- ترد مانند فلزات استفاده می شود. استفاده از تئوری مکانیک شکست برای تمامی گسیختگی های ترد مطلوب می باشد. این گسیختگی ها عمدتا شامل برش و پیچش و گسیختگی سازه های بزرگ مانند سد ها و مخازن نیروگاه اتمی می باشد. مهمترین ملاحظه در تئوری مکانیک شکست بررسی اثر اندازه می باشد که در روش های طراحی جاری مطرح نشده است. بنابر این استفاده از مکانیک شکست در طراحی، ایمنی و قابلیت اطمینان سازه های بتنی را افزایش می دهد.

اثر اندازه  
همانگونه که بیان گردید مهمترین دلیل اهمیت استفاده از مكانیك شكست در طراحی سازه ‌های بتنی، توانایی وارد نمودن اثر اندازه در طراحی می‌باشد. مهمترین نوع اثر اندازه، كاهش مقاومت عضو به دلیل افزایش اندازه آن و افزایش انرژی شکست و چقرمگی شکست با افزایش اندازه نمونه می باشد. به صورت قراردادی برای در نظر گرفتن اثر اندازه، از سازه‌هایی با هندسه‌های مشابه و اندازه‌های متفاوت با اندازه مشخصه D استفاده می‌شود. نمونه‌ای از این سازه‌ها كه دو بعدی مدل شده مطابق شکل 6 و ضخامت آن   و طبق تعریف  مقاومت اسمی سازه در بار نهایی Pu است که به صورت زیر تعیین می گردد2. در این رابطه  ضریبی است كه نشان دهنده نوع سازه است.
بازانت چندین مطالعه بر روی بتن انجام داد و تعیین نمود که مقاومت اسمی مصالح به اندازه و هندسه آن وابسته می باشد. چندین دلیل برای چگونگی اثر اندازه در خصوصیات  بتن در مدل اثر اندازه او شرح داده شده است که عمدتا عبارتند از اثر دیواره و مرز ( اندازه سنگدانه و سطح خمیر) ، نرخ انتشار آب و گرما، گرمای ایجاد شده ناشی از هیدراسیون، حفرات و عیوب احتمالی و غیرو که همه موارد فوق در ادامه تشریح می گردند.
با ملاحظه اثر اندازه اساسا دو نوع تئوری متمایز مطرح می باشد.
1- تئوری مقاومت (Strength Theory)
2- تئوری مکانیک شکست ارتجاعی خطی (LEFM) 
در تئوری مقاومت، معیار گسیختگی، بر اساس تنش ها و کرنش ها بیان شده و بر اساس تئوری های الاستیسیته، پلاستیسیته و ویسکوپلاستیسیته تعیین می شوند. و در تئوری مکانیک شکست معیار گسیختگی بر اساس انرژی مصرف شده برای افزایش واحد طول ترک می باشد.
در تئوری‌های طراحی كلاسیك (روش مقاومت نهایی یا تنش مجاز)   مقدار ثابتی است (یعنی مستقل از اندازه سازه می‌باشد و همواره با آزمایش روی نمونه‌های كوچك آزمایشگاهی حاصل می‌شود). در شكل 7 نمودار   در مقابل log w رسم شده است.

ایمان محمد پور نیک بین   
استادیار گروه عمران دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت و عضو انجمن بتن آمریکا

محمد مهدی قربانی
عضو هیات علمی موسسه آموزش عالی اندیشمند لاهیجان



نوشته شده در : پنجشنبه 8 شهریور 1397  توسط : عمران عمرانی.    نظرات() .

مکانیک شکست انقلاب سوم در طراحی سازه ها

ایمان محمد پور نیک بین   
استادیار گروه عمران دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت و عضو انجمن بتن آمریکا

محمد مهدی قربانی
عضو هیات علمی موسسه آموزش عالی اندیشمند لاهیجان

معرفی علم مکانیک شکست
از ملزومات اساسی هر سازه این است که بایستی به گونه ای طراحی شود تا گسیختگی مکانیکی را از طریق هر یک از حالات گسیختگی (یا ترکیبی از آنها) تحمل نماید. این حالات عمدتا شامل ناپایداری ارتجاعی (کمانش)، تغییر شکل ارتجاعی بزرگ ( اغتشاش)، تغییر شکل پلاستیک (تسلیم شدگی)، ناپایداری کششی (باریک شدگی) و شکست می باشند. اکثر این حالات گسیختگی شناخته شده اند ولی شکست نیز که یکی از حالات گسیختگی فوق می باشد همچنان مورد مطالعه می باشد. معیارهای سنتی و متداول شكست که در اکثر متون مهندسی مطرح می باشند غالباً قادر نمی باشند شكست سازه را تحت تنش كمتر از مقاومت نهایی توجیه نمایند. مهمترین دلایل شكست و انهدام سازه ها ، گسترش ترك و نقص های اولیه موجود می باشد . علت وجود این ترك ها ، معایب ساخت و تولید سازه ها و بارهای وارده می باشد . این ترك ها دارای اندازه ها وشکل های مختلفی می باشند كه تحت بارهای گوناگون رفتار متفاوتی دارند  و از میان آنها  برخی گسترش یافته و باعث شكست می شوند. مثال هایی از شكست سازه ها  که در برخی موارد فاجعه بار بوده اند را می توان در سد ها، پُل ها ، مخازن ، مجاری تحت فشار ، كشتی ها ، هواپیما و ساختمان ها خصوصا طی زلزله دانست شکل های 1 تا 5. 

علم مکانیک شکست مجموعه ای از تئوری هایی است که به بررسی نحوه ترك خوردن جسم ، پاسخ سازه ترك خورده تحت بار وارده و خرابی در نتیجه رشد و توسعه ترك اولیّه می باشد. علم مكانیك شكست درباره نحوه ی ایجاد ترك صحبتی نمی كند و تنها به اثرات وجود ترك می پردازد. این دانش بطور چشمگیری درک مهندسی را از رفتار مصالح تغییر داده است. مکانیک شکست همانگونه که از نامش پیداست ترکیبی از مکانیک اجسام ترک خورده و خصوصیات مکانیکی می باشد. در ابتدا حالت خاصی در مكانیك شكست که در واقع ساده ترین حالت در این تئوری می باشد بر پایه ی نادیده گرفتن  ناحیه پلاستیک درنوك ترك استوار است منجر به مفهوم مكانیك شكست خطی (LEFM)  شد كه اولین بار در سال 1920 توسط  گریفیث  1 معرفی شده است. او بیان داشت که مصالح بر اساس حد اکثر تنش گسیخته نمی شوند بلکه بر اساس یک معیار انرژی معین گسیخته می شوند. گریفیث بطور ساده ای تئوری مكانیك شكست را بر اساس یك تعادل ساده انرژی پایه گذاری كرد. بر طبق تئوری گریفیث هنگامی که جسم ترک می خورد انرژی پتانسیل در آن جسم کاهش می یابد که این کاهش در انرژی پتانسیل در جسم تحت تنش در اثر گسترش ترک برابر است با افزایش انرژی سطح در اثر افزایش سطح ترک. البته او این مفاهیم را بر اساس آزمایشهایی بر روی شیشه بنا نهاد.

در جنگ جهانی دوم ، بدلیل افزایش سرعت ساخت كشتی برای مقاصد جنگی مهندسان آمریكایی اتصالات جوشی را بجای پرچی معرفی نمود. این كشتی ها به كشتی های آزادی معروف شدند. ولی كمتر از یكسال تعداد زیادی از آنها دچار شكست جدی شدند. بر اساس آمار گزارش نیروی دریایی در بیشتر حالات شكست در وسط كشتی رخ داده بود وكشتی ها به دو نیم تقسیم شده بودند. می توان گفت كه یكی از مزایای پرچ ، این بود كه وقتی یک ورقه فولادی دچار شكست می شد ، ترك در صفحه بعدی گسترش نمی یافت كه همین موضوع منجر به شكست كشتی آزادی شد چون از جوش ساخته شده بودند. 1 پس از قضیه كشتی های آزادی ، گروهی مهندس با سرپرستی Irwin 1  شروع به مطالعاتی نمودند. آنها تئوری گریفیث را كه برای مصالح كاملاً تُرد مانند شیشه صادق بود برای فلزات انعطاف پذیر گسترش دادند. آروین خاطر نشان كرد كه برای رشد  ترك علاوه بر انرژی سطحی بایستی انرژی لازم برای غلبه بر منطقه پلاستیک نوك ترك نیز فراهم شود. در نهایت مفهوم نرخ رهایی انرژی را عنوان نمود. آروین بیان نمود كه تنش و تغییر شكل در نوك ترك را می توان با عامل ثابتی كه با نرخ  رهایی انرژی رابطه مستقیمی دارد ارتباط داد. این عامل ثابت امروزه تحت عنوان ضریب شدت تنش شناخته می شود. لازم به ذکر است که این تئوری در حقیقت تعمیم تئوری گریفیث بود. در ادامه تحقیقات بیشتر معطوف به ناحیه  پلاستیک نوك ترك شد. 


نوشته شده در : دوشنبه 5 شهریور 1397  توسط : عمران عمرانی.    نظرات() .

اهمیت مردم به نگهداری و تجدید نما باید فرهنگ‌سازی شود

مهندس مجید نوروزی فارغ‌التحصیل مهندسی عمران، از سال 1372 در شهرداری رشت مشغول به فعالیت شد. وی در سال 1376 به عنوان معاونت شهرداری منطقه یک منصوب و سپس در سال 78 در سمت مدیر شهرسازی شهر رشت که در آن زمان تحت نظر معاونت عمرانی و شهرسازی وقت قرار داشت به ادامه فعالیت پرداخت. در سال 86 با تاسیس معاونت شهرسازی و معماری شهرداری به این سمت منصوب و تا کنون عهده دار این مسئولیت می‌باشد.

لطفا به عنوان سوال اول بفرمایید تحلیل شما به عنوان کارشناس در زمینه منظر شهری شهرهای گیلان چگونه است و فکر می‌کنید چه گامهایی باید در این زمینه برداشته شود؟

در حال حاضر کمیته ارتقای کیفی سیما و منظر استان، با محوریت شهر رشت و با حضور نمایندگان ادارات کل راه و شهرسازی، میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری، فرهنگ و ارشاد اسلامی و شهرداری، نظام‌مهندسی ساختمان و دانشگاه گیلان برگزار می‌گردد.

همانطور که از نگاه عام استنباط می‌شود، هیچ هدف معینی در ساماندهی سیما و منظر شهری سطح استان وجود ندارد. با توجه به اینکه اجرای ضوابط سیمای شهری در رشت تجربه‌ی خوبی را سپری نموده، لازم است به تدریج زمینه برای عضویت نمایندگان سایر شهرداری‌های استان در کمیته، فراهم آید. انتظار می‌رود دبیرخانه کمیته (مدیریت شهرسازی و معماری اداره کل راه و شهرسازی استان گیلان) به عنوان نهاد سیاست گذار این موضوع در سطح استان، نسبت به برنامه ریزی برای انجام این امر اقدام نماید تا اجرای ضوابط سیما و منظر را در سطح استان شاهد باشیم.

نقاط قوت و ضعف سیما و منظر شهری رشت و یا دیگر شهرهای گیلان چگونه است؟

از نکات مثبت در مقوله‌ی ضابطه آن است که در شهر رشت و دیگر شهرهای استان، کارفرما مکلف به اجرای نمای ساختمان، برای دریافت پایان کار می‌باشد، که این الزام، موجب عدم رها شدن نما در شهرهای گیلان می‌شود. همچنین با توجه به حس زیبایی شناسی گیلانی‌ها، ظاهر و سیمای بنای احداثی، برای مردم حائز اهمیت است. چه متقاضیانی که اقدام به احداث بنا برای سکونت داشته و چه متقاضیانی که برای کسب و پیشه اقدام به ساخت و ساز می‌نمایند. لذا هدفمند کردن سلایق مردم در راستای یک هدف جمعی یعنی زیباسازی سیما و منظر شهری، از اهم وظایف کمیته‌ی مذکور می‌باشد.

از آسیب‌هایی که در نمای شهر رشت وجود دارد و توجه اغلب گردشگران را به خود جلب می‌کند، استفاده از حلب‌های انعکاسی بوده که با ممنوع شدن استفاده از آن، خصوصاً جبهه‌ی غرب بناها چهره‌ی بهتری به خود خواهند گرفت. همچنین ممنوعیت نصب کمپرسورهای کولر در نمای اصلی، از دیگر تلاش‌ها در جهت حذف زوائد از نمای بناها است.

اما از دیگر نکات حائز اهمیت که باید فرهنگسازی آن صورت پذیرد، اهمیت دادن به نگهداری و بهسازی نما، در گذر زمان و جلوگیری از فرسوده شدن آن است. همان حساسیتی که برای زیبا ساختن نما در زمان نوسازی مورد توجه سازندگان وجود دارد، باید در مالکان بنا برای زیبا نگهداشتن نما، ایجاد گردد.

با توجه به ایجاد کمیته ارتقای کیفی سیما و منظر رشت، اهداف آن را برای مخاطبان ارائه بفرمایید.

در تامین اهداف مصوبه مورخ 25/9/1387 شورایعالی شهرسازی و معماری که تکمیل کننده‌ی مصوبه‌ی مورخ 28/8/1369 بوده، هر استان موظف به تشکیل کمیته، با اعضای معین، برای بهبود کیفیت سیما و منظر در شهرها شده که بر اساس آن شهرداری رشت با همکاری سایر نهادهای ذیربط و جلسات متعدد که در اداره کل راه و شهرسازی برگزار می‌شد، اقدام به تهیه و تدوین دستورالعمل سیما و منظر شهری نموده که بر اساس بند 1 صورتجلسه مورخ 29/5/1393، به تصویب کمیسیون ماده 5 استان رسید و ملاک عمل در بررسی نمای ساختمان‌های نوساز قرار گرفته است.

     

به طور خلاصه می‌توان بیان داشت هدف اصلی کمیته، الزام دفاتر، کارفرمایان و مجریان احداث بنا، به استفاده از مهندسین ذیصلاح، در طراحی و نظارت نمای ساختمان‌ها به منظور توجه آن‌ها به تناسب و هارمونی بنای در حال احداث با بناهای همجوار خود می‌باشد. . با توجه به اینکه هدف از ساماندهی سیمای شهری، ساماندهی مجموعه بناهای همجوار خود می‌باشد، این هدف نیازمند مشارکت مهندسان شهرساز و نقشه بردار در مراحل اولیه بوده که با دانش مهندس طراح معمار به اجرا منتج خواهد شد. همچنین ایجاد حس مسئولیت و انگیزه در کارفرمایان برای شناخت ارزش طراحی و اجرای نما، همگون با محیط پیرامون، از دیگر اهداف می‌باشد.

برای دستیابی به این چشم انداز، اهداف کمیته به 3 بخش: کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت تقسیم شده که به نظر می‌رسد با گذشت قریب به یک سال از اجرای دستورالعمل، اهداف کوتاه مدت آن شامل جلب مشارکت عمومی در فرآیند ساماندهی سیما و منظر شهر رشت و ارتقای کیفیت فرهنگ شهرنشینی و فضاهای شهری بوده، محقق گردیده است.

 کمیته ارتقای کیفی سیما و منظر چه برنامه یا پروژه‌هایی را تا کنون اجرایی نموده و در دست اجرا دارد؟

در فاز اول، تعیین خط مشی‌ها در زمینه‌ی سیما و منظر شهر رشت و همچنین بررسی و اظهار نظر در خصوص تعدادی از درخواست‌های نوسازی که به نوعی به لحاظ موقعیت مکانی یا ارتفاعی یا میراث فرهنگی واجد ارزش شناخته شده و در دستورالعمل تشریح شده، از جنبه‌ی هماهنگی با ضوابط مصوب است، انجام گرفته است.

گفتنی است به منظور تسریع در روند رسیدگی به درخواست متقاضیان برای بررسی نما، کارشناسان سیما و منظر در هر منطقه به انتخاب کارگروه سیما و منظر شهری (با اعضای تعریف شده در دستورالعمل مصوب) و با دارا بودن تخصص در رشته‌های معماری یا طراحی شهری، در جلسات وحدت رویه که توسط آن کارگروه برنامه ریزی و برگزار می‌شود، با اهداف کمیته آشنا شده و در کنار مدیران هر منطقه، کارفرمایان را با ضوابط و موضوعات دستورالعمل آشنا و به بررسی اولیه‌ی نما، مطابق با چک لیست پیوست دستورالعمل در قالب کتابچه اقدام نمود تا با در اختیار گذاشتن آن‌ها نزد مهندسان، به افزایش آگاهی آن‌ها در این خصوص افزوده و اجرایی شدن معیارهای دستورالعمل، به واقع نزدیک‌تر گردد. همچنین شهرداری رشت به عنوان یکی از اعضای کمیته ارتقای کیفی سیما و منظر که مسئولیت بخش عملیاتی دستورالعمل را داراست، به همت کارگروه سیما و منظر شهرداری، با هدف ارتقای کیفیت بررسی نما، اقدام به برنامه ریزی برای برگزاری کارگاه آموزشی سیما و منظر، با بهره‌گیری از تجربیات ارزنده‌ی استاد برجسته‌ی دانشگاه و با حضور کارشناسان سیما و منظر مناطق نموده است.

از برنامه‌های در دست تدوین کمیته، اقدام به تخصصی‌تر نمودن فعالیت در کمیته، از جنبه‌ی سیاست گذاری و نظارت عالیه است. در این راستا وظیفه‌ی بررسی نما در کمیته می‌تواند به مطالعه‌ی بناهای عمومی، شاخص یا حجیم محدود شده و بررسی جزئیات سایر نماها تحت نظارت عالیه آن کمیته و سرپرستی کارگروه سیما و منظر، به مناطق شهرداری سپرده شود.

لذا با توجه به این نکته ضروری است که ساختمان، تنها یکی از سازندهای تشکیل دهنده‌ی منظر شهری است که در حوزه‌ی فعالیت و سیاست گذاری کمیته قرار دارد. منظر شهر، شامل مجموعه درخت‌های سطح شهر، سیم‌ها، کابل‌ها و تیرهای برق، کافوهای برق و مخابرات، دکه‌های مطبوعاتی، پیاده رو، مبلمان شهری، تابلوهای تبلیغاتی، تابلو‌های مغازه‌ها، سایه‌بان‌ها، خط کشی‌های شهری و چراغ‌های راهنمایی است. امید است دیگر ادارات و سازمانها نیز در بخش‌های دیگر منظر شهری حساس شده و تغییرات و هماهنگی‌هایی نیز در این خصوص انجام دهند.

پیاده‌راه‌های در حال احداث شهر چه تاثیری بر سیما و منظر شهری رشت خواهند داشت؟

در طراحی پیاده راه مرکزی که در راستای تحقق طرح‌های بالادست شهر رشت انجام گرفته است، سعی شده تا با مشاوران بنام با طرح‌ها و ایده‌های نو همکاری شود. امید است تا با اتمام اجرای پیاده راه مرکزی و دستیابی نسبی به نقطه‌ی مطلوب از دیدگاه منظر شهری، خصوصا در زمینه‌ی مبلمان محدوده، به الگویی مناسب برای بسط دادن به سایر نقاط شهر و حتی استان برسیم. همچنین امید است تحقق موضوعات فوق برای رغبت مالکان به بهسازی بناهای فرسوده در این محدوده به افزایش کیفیت منظر ان کمک نماید.

 در پایان اگه صحبتی دارید بفرمایید.

حساس‌ترین اقشار جامعه که باید به آگاه‌سازی و فرهنگ‌سازی در امر منظر شهری بپردازند، مهندسان جامعه هستند. زیرا هدف از اعمال چنین ضوابطی، نمایش ارزش جایگاه مهندس و میزان تاثیر گذاری آن بر شهر و جامعه می‌باشد.

اگر کسی در مورد چیزی علم داشته باشد و در آن متخصص باشد، به آن موضوع حساس می‌شود و قطعا یک سری اصول اساسی را رعایت می‌کند. مثلا اگر به یک مهندس سازه بگوییم یک میلگرد از ستون کم شود، از این موضوع واهمه دارد و در ذهن خود زلزله و فاجعه را تداعی می‌کند. ولی از نظر کسانی که علم ندارد و ساختمان را به شکل یک کالای تجاری برای افزایش سود می‌بینند (که تعدادشان کم هم نیست) ، با دو میلگرد کمتر هم ساختمان سرپا می‌ماند. در نما و منظر هم به همین صورت، اگر طراحی نما و منظر به کسانی که متخصص این کار هستند سپرده شود، خودشان دقت بیشتری می‌کنند تا نماهای نامتجانس با محیط اجرا نگردد. هدف کمیته هم همین است تا کارفرمایان بپذیرند کار با نظارت و طراحی و تایید مهندسان اجرا گردد.

لازم به ذکر است تصویب و ابلاغ اولین ضوابط و مقررات سیمای شهری در ایران، با احداث خیابان امام خمینی (پهلوی سابق) از 5 مرداد 1303 تا 5 مرداد 1305 اجرایی شد که نشان از پیشگام بودن شهر رشت برای داشتن شهری زیبا در میان شهرهای ایران است. همچنین پیرو بند 1 مصوبه مورخ 28/7/1376 کمیسیون ماده 5 استان، دومین مقررات سیمای شهری رشت پس از احداث خیابان 30 متری معلم، با برنامه ریزی مدون، برای ایجاد یکپارچگی منظر شهری در این محور اجرایی شد.

امید است با توجه به سابقه شهر رشت در اهمیت به سیما و منظر شهری که ریشه در فرهنگ زیباشناسانه‌ی مردم دارد، با همراهی مسئولان امر در کنار سازندگان ساختمان که قشر برخاسته از مردم هستند، به بالاترین کیفیت از زیبایی شهر رسیده و رشت به عنوان نمونه‌ای زیبا در سطح ملی و بین المللی مورد توجه گردشگران و صاحب نظران واقع گردد.

در این راستا، شهرداری رشت از مهندسان، سازندگان و فرهیختگان جامعه دعوت می‌نماید به منظور بهبود فرآیندها، پیشنهادات و انتقادات خود را در جهت ارائه‌ی راهکارهای اصلاحی و تاثیرگذار، در قالب‌های رسانه‌ای مختلف یا در همایش‌های مرتبط با موضوع سیما و منظر شهری، اعلام دارند.


نوشته شده در : جمعه 2 شهریور 1397  توسط : عمران عمرانی.    نظرات() .